Yapı ve İlham Yazılar

Vasküler Baş Ağrısı Belirtileri Nelerdir? Gelecekte Bizi Neler Bekliyor? Herkesin zaman zaman yaşadığı baş ağrıları, bazen göz ardı edilse de aslında önemli bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Özellikle vasküler baş ağrısı, çoğu zaman hayatımızda fark etmeden varlık gösteriyor. Bugün, başım ağrıdığında bu sadece stres ya da uykusuzluğumla ilgili bir şey olarak görülebilirken, gelecekte bunun çok daha derin, belki de daha yaygın bir sağlık sorunu haline gelmesi mümkün mü? Vasküler baş ağrısının belirtileri nelerdir ve bu tür bir baş ağrısının toplum üzerindeki etkileri nasıl değişir? Hem teknolojiye meraklı hem de geleceğe dair çokça düşünen biri olarak, bu konuda bazı tahminlerde bulunmak…

İlk Kanunlaştırma Hareketi Nedir? Antropolojik Bir Bakış Kültürler, insanlık tarihinin çok derinlerine inen ve birbirinden farklı yapıları barındıran topluluklardır. Her kültür, bir yandan birbirine benzer öğeleri taşırken, diğer yandan kendine özgü ritüeller, semboller ve topluluk yapılarıyla şekillenir. Benim bir antropolog olarak en çok merak ettiğim şeylerden biri de bu çeşitliliğin, insanın toplum oluşturma ve düzen kurma biçimlerini nasıl etkilediğidir. İnsanlık tarihinin en eski topluluklarından, en modern devlet yapılarına kadar, toplumsal düzenin ve hukukun temelleri hep merak edilmiştir. Peki, ilk kanunlaştırma hareketi nedir? Ritüeller ve Topluluk Yapılarının İlk Kanunlaştırmadaki Rolü Kanunlar, yalnızca toplumsal düzeni sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kültürlerin temel taşlarını…

Gönlüm Hep Seni Arıyor, Neredesin Sen? – Bir Psikolojik Çözümleme İnsan davranışlarını ve duygularını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak her zaman şunu merak etmişimdir: Bir insan neden, bir başkasını kaybettikten sonra sürekli olarak onu arar? Neden içsel bir boşluk, bir eksiklik hissi insanı tekrar ve tekrar aramaya iter? Belki de bu soruların cevabını aramak, içsel dünyamızın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkmaktır. Bugün, “Gönlüm hep seni arıyor, neredesin sen?” gibi bir ifadeyi, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden ele alacağız. Her bir kelime, bir psikolojik durumun, bir ihtiyacın ya da bir duygunun dışavurumu olabilir. Peki, bu arayış ne anlama geliyor ve…

Gusgun Ne Demek? Felsefi Bir Yaklaşım Günlük yaşamımızda birçok kelime ve kavram, üzerine fazla düşünmeden kullandığımız ifadelerdir. Ancak bir kelimenin anlamı üzerine düşündüğümüzde, o kelime çok daha derin bir anlam taşır. Her kelime, bir dilin ve kültürün taşıdığı anlamları, tarihsel birikimleri ve insanlık deneyimini içinde barındırır. Bu yazıda, “Gusgun” kelimesini felsefi bir bakış açısıyla incelemeye çalışacağız. Ancak öncelikle, dilin ve anlamın sınırlarına dair düşünmeye başlamadan önce, şu basit soruyu sormak önemli: Bir kelimenin anlamı gerçekten sadece o kelimenin tanımından mı ibarettir? Felsefi açıdan baktığımızda, bir kelimenin derinliklerini keşfetmek, ontolojik, epistemolojik ve etik açıdan önemli sorulara yol açabilir. Gusgun kelimesi, bu…

Akademik Koordinatör Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Son yıllarda, özellikle üniversitelerde ve eğitim alanında en sık karşılaşılan unvanlardan biri olan akademik koordinatör, aslında sadece bir pozisyondan çok daha fazlasıdır. Bu görev, eğitim ve akademik dünyada bir bağlayıcı rol üstlenirken, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli konuları da içine alır. Peki, “akademik koordinatör ne demek?” sorusunun cevabı, sadece iş tanımından mı ibaret yoksa toplumsal yapıyı yansıtan bir pozisyon mudur? İstanbul’da sivil toplum alanında çalışan bir genç yetişkin olarak, bu soruyu hem teorik hem de günlük yaşamdan alınan örneklerle ele almak istiyorum. Akademik Koordinatörün…

CD2 Nedir? Güç, Toplumsal Düzen ve Strateji Üzerine Siyaset Bilimi Perspektifi Güç ilişkileri, toplumsal yapıları şekillendiren temel unsurlardır. Bir siyaset bilimcisi olarak, iktidarın nasıl işlediği, kurumların rolü ve ideolojilerin toplumları nasıl şekillendirdiği üzerine düşündüğümüzde, çoğu zaman “kim kimin kontrolünde?” sorusu ön plana çıkar. Ancak, bu soruya verilecek yanıtlar her zaman sabit ve net değildir. Bugün, bu dinamikleri daha da derinlemesine incelemek için ele alacağımız kavramlardan biri, toplumların tarihsel süreçlerde nasıl stratejik bir güç arayışı içinde şekillendiğini ve özellikle bu süreçte farklı cinsiyetlerin güç ilişkilerine nasıl müdahil olduklarını anlamamıza yardımcı olacaktır: CD2. Peki, CD2 nedir ve bu kavram siyasal ilişkilerde nasıl…

Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonomistlerin Perspektifi Bir ekonomist olarak, her gün karşılaştığımız temel bir gerçek vardır: kaynaklar sınırlıdır ve bu sınırlı kaynaklarla yapılacak seçimler, sonuçları belirler. Ekonominin özü, bireylerin ve toplumların sınırlı kaynaklarını en verimli şekilde kullanabilmek için verdikleri kararlara dayanır. Bu kararlar, ekonomik büyüme, refah dağılımı ve piyasa dinamikleri üzerinde büyük etki yaratır. Peki, bu seçimlerin arkasındaki mantık nedir? Ve bu dinamikler, günlük dildeki kullanımda nasıl bir yansıma bulur? “Birkaç tane nasıl yazılır?” sorusu da, bir bakıma kaynakların seçimiyle ilgilidir. Ekonomide olduğu gibi, dilde de doğru seçimler, anlaşılabilirliği ve verimliliği artırır. Bu yazıda, “birkaç tane” ifadesinin doğru yazımı…

Türkiye’de “Kaç Eser Var?” Sorusunun Toplumsal Yüzü Seninle aynı şehirde yaşayan biri olarak — sokakta, otobüste, STK ofisinde — hep görüyorum ki “Türkiye’de kaç eser var?” demek sadece bir rakam meselesi değil. Bu soru; kimlerin, hangi tarihî/kültürel birikimlerin görünür olduğu; hangi grupların, coğrafyaların, zeminlerin unutulduğu ya da görünmez kılındığıyla ilgili. İşte bu yazıda, bu soruyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından irdelemek istiyorum. Neden “Türkiye’de kaç eser var?” demek önemli Resmî kayıtlara göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerinde müzelerde sergilenen eser sayısı 2020’li yıllarda 3 milyonun üstünde gösteriliyor. ([Mistikalem][1]) Bu sayı kulağa etkileyici geliyor — ama “eser” tanımı ne…

Antijen Özelliği Ne Demek? Bir Tarihçinin Gözünden Geçmişten Günümüze: Bedenimizdeki Gizemli Savunma Mekanizmaları Tarih boyunca, insanların bilinçli olarak düşünmediği birçok olay ve olgu, yaşamlarının merkezinde yer almış ve zamanla onları daha derinden anlamaya başlamışlardır. Bugün, hastalıkların ve enfeksiyonların nasıl vücutta savunma mekanizmalarıyla karşılandığını anlamamız, geçmişteki birçok bilimsel keşfe dayanıyor. Ancak, bu süreçlerin başlangıcı çok daha derindir. Birçok bilimsel kavram, toplumlar arasında ilk kez keşfedildiği zamanlar kadar ilginç ve şaşırtıcı olabilir. Bu yazıda, vücudun mikroplara karşı nasıl savunma mekanizmaları geliştirdiğini anlatan önemli bir kavramı ele alacağız: antijen özelliği. Ancak bu kavramı anlamadan önce, bir tarihçi olarak, insanlığın sağlıkla ilgili verdiği mücadeleyi…

Allah Ne Anlamı? Derinlemesine Bir Keşif Bazen bir an durup, bir kelimeyi ya da kavramı düşündüğümüzde, zihnimizde pek çok soru belirir. Örneğin, “Allah” kelimesi her gün yüzlerce kez dudaklarımızdan dökülür; camilerde, evlerde, işyerlerinde… Ancak bu kelimenin anlamını, gerçek özünü gerçekten ne kadar derinlemesine kavrayabiliyoruz? Hepimiz aynı şekilde mi anlıyoruz, yoksa her birimiz farklı bir algı içinde miyiz? Bir insanın hayatta en çok sorduğu sorulardan birisi: “Beni kim yarattı?” Ya da daha derin bir bakış açısıyla: “Evrenin başlangıcı neydi? Varlık neden var?” Bu soruların iç yüzüne inebilmek için en eski zamanlardan bu yana insanların tanrıya yükledikleri anlamlara bakmak gerek. Çünkü Allah…